Box 3 op beleggers ligt volgend jaar 90 procent hoger dan in 2016 en vertrouwen zakt naar -34, maar Klaver eist nóg meer

In dit artikel:

Het Nederlandse consumentenvertrouwen is in oktober verder gedaald, van -33 naar -34, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Daarmee ligt het vertrouwen ruim onder het twintigjarig gemiddelde van -12. De daling wordt in het artikel gekoppeld aan zorgen over de economie en de eigen financiële positie van huishoudens.

Tegelijkertijd groeit het aantal Nederlanders dat voor zichzelf begint. Volgens de Kamer van Koophandel kwamen er in het derde kwartaal 62.395 bedrijven bij, ruim 15 procent meer dan een jaar eerder. Meer dan acht op de tien starters zijn zzp’er; het aantal nieuwe zelfstandigen zonder personeel steeg met 20 procent. Het artikel presenteert deze ontwikkeling als bewijs dat veel mensen ondanks economische en fiscale onzekerheid zelf inkomen en vermogen proberen op te bouwen.

De kern van de kritiek richt zich op box 3, de belasting op sparen, beleggen en ander vermogen. Volgens een analyse van John Knieriem in Wynia’s Week bedroeg de belastingdruk per euro boven het heffingsvrije vermogen in 2016 ongeveer 1,20 procent. Door een hoger forfaitair rendement en een verhoogd belastingtarief zou die druk dit jaar 2,16 procent bedragen en in 2027 naar verwachting oplopen tot 2,29 procent. Dat is volgens de berekening ruim 90 procent meer dan in 2016.

Het artikel vergelijkt dit met de eerste schijf van de inkomstenbelasting, waarvan het tarief in dezelfde periode licht daalde. Ook de totale opbrengst van box 3 zou sterk stijgen: van 4,3 miljard euro in 2019 naar een geraamde 10,6 miljard euro in 2027. Als voorbeeld wordt genoemd dat iemand met een half miljoen euro aan beleggingen volgens de analyse in 2016 ongeveer 5.707 euro belasting betaalde, tegenover 10.105 euro in 2027. Voor particuliere verhuurders zouden de lasten eveneens fors oplopen, waardoor sommige verhuurders hun woningen verkopen. Dat kan het aanbod van huurwoningen verder verminderen, aldus het artikel.

De Tweede Kamer wees onlangs een voorstel terug om de overgang naar een nieuw box 3-stelsel in 2028 te financieren door het heffingsvrije rendement te verlagen. Het kabinet moet uiterlijk 2 november met een aangepast voorstel komen. Ondertussen zoeken D66, VVD en CDA steun voor het Belastingplan 2027. Volt en het linkse fusieblok PRO van Jesse Klaver pleiten voor hogere belastingen voor vermogenden; CDA-leider Henri Bontenbal heeft onder meer gepleit voor een herziening van de belastingbalans en meer erfbelasting.

Ter vergelijking noemt Wynia’s Week Noorwegen. Daar geldt vermogensbelasting pas boven ongeveer 160.000 euro, tegen 59.357 euro per persoon in Nederland, en bedraagt het tarief circa 1 tot 1,1 procent. Een Noorse commissie adviseerde onlangs een lager tarief, omdat belasting over niet-gerealiseerde vermogenswinsten tot gedwongen verkoop of leningen kan leiden.

De auteur verbindt de hoge box 3-last en de politieke plannen voor extra vermogensbelasting aan het lage consumentenvertrouwen. Die conclusie en de kwalificaties over het kabinetsbeleid zijn echter duidelijk opiniërend; de genoemde cijfers zijn afkomstig van het CBS, de KVK en de aangehaalde analyse.